تعزيه تعزيه و تعزيت ، هم به معناى تسليت گفتن به يك داغدار از مصيبت است ، هم به معناى اجراى نوعى نمايش مذهبى به ياد حادثهء عاشورا كه « شبيه‌خوانى » هم گفته مىشود . اما توضيح هر يك : تسليت گويى اصل تسليت گويى به خاطر مصيبتى كه بر كسى وارد شده ، در اسلام مستحب است . رسول خدا « ص » فرمود : « من عزّى مصابا فله مثل اجره » « 1 » هر كس مصيبت ديده‌اى را تسليت گويد ، پاداشى همانند او دارد . و نيز طبق حديثى از امام صادق « ع » ، خداوند به حضرت فاطمه « ع » در سوگ شهادت حسين « ع » تعزيت گفت . « 2 » از مستحبّات روز عاشورا است كه افراد وقتى به هم مىرسند ، نسبت به اين مصيبت بزرگ به يكديگر تعزيت و تسليت گويند . اين نشانهء داغدارى در اين فاجعهء عظيم و همبستگى با جبههء شهداى كربلاست . عبارتى كه مستحب است در اين تسليت گويى گفته شود چنين است : « اعظم الله اجورنا بمصابنا بالحسين عليه السلام و جعلنا و ايّاكم من الطّالبين بثاره مع وليّه الإمام المهدىّ من آل محمّد عليهم السلام » . « 3 » در اين متن تعزيت ، ضمن داغدارى در سوگ سيد الشهدا ، مسألهء خونخواهى آن امام شهيد در ركاب حضرت مهدى « ع » از خداوند خواسته شده است . سنّت تسليت گويى در ميان شيعه ، نسبت به مناسبتهاى ديگرى كه وفات معصومين « ع » پيش مىآيد رايج است و هنگام ديدار ، جملهء « اعظم اللّه اجوركم » را مىگويند . شبيه‌خوانى تعزيه‌خوانى و شبيه‌خوانى ، نمايشى است كه در يك محوّطه ، با حضور مردم توسّط چند نفر انجام مىگيرد كه در نقش قهرمانان كربلا و با لباسهاى مخصوص و ابزار جنگى و همراه با دهل و شيپور ، نيزه ، شمشير ، سپر ، سنج ، كرنا ، سرنا ، خنجر ، زره ، مشك آب و اسب ، ايفاى نقش مىكنند . صحنه و نمايش ، بر مبناى حوادث كربلا و مقتلها تنظيم

--> ( 1 ) - سفينة البحار ، ج 2 ، ص 188 . در اين زمينه ر . ك : « باب التعزية و المآتم » در بحار الأنوار ، ج 79 ، ص 71 تا 113 . ( 2 ) - همان . ( 3 ) - مفاتيح الجنان ، اعمال روز عاشورا .